Założycielem Spółki jest PKP Spółka Akcyjna.
Akt Notarialny zawiązania Spółki został sporządzony w dniu 29 czerwca 2001 r.
PKP CARGO S.A. powstała na mocy Art. 14 Ustawy z dnia 8 września 2000r o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U.2000.84.948)
Pierwsza siedziba spółki była w Katowicach i dnia
17 lipca 2001 r. Spółkę wpisano do Rejestru Przedsiębiorców pod numerem KRS: 0000027702, na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Katowicach - Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 13 lipca 2001 r.
PKP CARGO S.A. rozpoczęła działalność gospodarczą 1 października 2001 r.
W grupie PKP S.A. funkcjonują spółki o wyprofilowanej działalności
tj. zarządzające liniami kolejowymi, przewozowe, remontowo
naprawcze infrastruktury kolejowej i naprawcze taboru kolejowego oraz inne.
PKP CARGO S.A. jest wśród spółek przewozowych Grupy PKP koncesjonowanym kolejowym przewoźnikiem towarów.
Według Polskiej Klasyfikacji Działalności przedmiotem działalności Spółki jest:
1. krajowy i międzynarodowy kolejowy przewóz rzeczy oraz świadczenie usług związanych z przewozem, w tym:
a) transport kolejowy PKD-60.10.Z,
b) przeładunek towarów PKD-63.11.Z
c) magazynowanie i przechowywanie towarów PKD-63.12.Z,
d) pozostała działalność wspomagająca transport lądowy PKD-63.21.Z,
e) działalność pozostałych agencji transportowych PKD-63.40 C,
f) wynajem pozostałych środków transportu lądowego, w tym pojazdów szynowych PKD-71-21.Z,
2. badania i analizy techniczne, w tym wykonywanie okresowych przeglądów technicznych pojazdów PKD-74.30.Z
3. działalność usługowa w zakresie naprawy, konserwacji, remontów lokomotyw kolejowych, tramwajowych oraz taboru kolejowego i tramwajowego PKD-35.20.B,
4. prowadzenie prac badawczo-rozwojowych w dziedzinie nauk technicznych PKD-73.10.G,
5. inna działalność w tym:
a) reklama PKD-74.40.Z,
b) pośrednictwo pieniężne PKD-65.12.B,
c) produkcja ciepła i pary wodnej PKD-40.30.A,
d) dystrybucja ciepła i pary wodnej PKD-40.30.B,
e) sprzedaż hurtowa paliw stałych, ciekłych i gazowych oraz produktów pochodnych PKD-51.51.Z,
f) sprzedaż detaliczna paliw PKD-50.50.Z,
g) sprzedaż hurtowa odpadów i złomu PKD-51.57.Z,
h) obsługa i naprawy pojazdów mechanicznych, pomoc drogowa PKD-50.20.A,
i) sprzedaż detaliczna książek, gazet i artykułów piśmiennych PKD-52.47.Z
j) sprzedaż hurtowa części i akcesoriów do pojazdów mechanicznych PKD-50.30.A,--k)
k) sprzedaż detaliczna części i akcesoriów do pojazdów mechanicznych
l) sprzedaż detaliczna części i akcesoriów do pojazdów mechanicznych PKD PKD - 5.,30.B,
m) pozostała sprzedaż hurtowa wyspecjalizowana PKD-5L70.B,
n) pozostała sprzedaż hurtowa nie wyspecjalizowana PKD-51.70.B.